… Dođeš star, odeš mlad …

0

Istorija banja i banjskog turizma u Srbiji, koja ima preko 300 termomineralnih izvora i pedesetak uređenih banja, je duga i bogata. Još za vreme starih Rimljana u Srbiji su postojala kupališta čija je  lekovitost bila dobro poznata. Dolaskom Turaka, odličnih poznavalaca voda, na prostore naše zemlje, nastale su prve banje slične ovim koje danas postoje. Nastanak Sokobanje, jedne od najstarijih banja u Srbiji,upravo se vezuje  za doba Rimljana.

tekst 2 aUpravo zahvaljujući Rimljanima i njihovim kupalištima koja su se nazivala „balnea“ imamo današnje ime „banja“ za sve lekovite centre čija se terapija ogleda prvenstvno u mineralnim izvorima. Ostaci antike na teritoriji opštine Sokobanja su mnogobrojni. Delovi posuđa, alata i nakita iz rimskog perioda pronađeni su na arheološkim nalazištima Sokograd i Trebič, a ostaci rimskih termi na mestu današnjeg Amama. Nakon oslobođenja od Turka 1833 godine, u banju se doseljavaju ljudi iz svih krajeva Srbije. Turska kupatila se rekonstruišu po naredbi Kneza Miloša Obrenovića, a gradi se i njegovo lično kupatilo, koje je očuvano do danas. Na mestu današnjeg restorana „Milošev konak“, preko puta Amama, nalazila se zgrada za administrativne poslove. Upravo je  knez Miloš poslao uzorak banjske vode u Beč i u banju doveo prvog lekara, Đorđa Novakovića. Prvi, zvanični gost ove banje bio je zastavnik Lazarević, koji je  došao zbog potrebe za lečenjem termalnim toplim vodama. To se desilo 1837 godine i to je godina zvaničnog početka lečilišnog turizma u Sokobanji.

tekst 2 dPrisustvo kneza Mološa u Sokobanju je dovelo otmen svet, a trgovci, imućniji ljudi i banjska elita, grade luksuzne vile za smeštaj banjskih gostiju. Sve do Drugog Svetskog rata, glavni gosti bili su pripadnici plemstva, književnici, glumci, umetnici, boemi. Između dva svetska rata u Sokobanji je izgrađen i prvi elitni hotel, koji je pružao odlične usluge banjskim gostima. Bio je to hotel „Evropa“. Nakon Drugog svetskog rata, banja doživljava svoj procvat. Izgrađen je stadion, rekonstruisani stari i podignuti novi velelepni hoteli, velikih smeštajnih kapaciteta i sa brojnim sadržajima. Grade se i veliki zdravstveni centri, čime se unapređuje polje zdravstvenog turizma, pa je tako 1977. godine, izgrađena specijalna bolnica Sokobanja sa 380 postelja. Bovansko jezero, kao akumulacija na reci Moravici, napravljeno je 1978 godine, čime je prirodni potencijal Sokobanje zaokružen.

Danas je Sokobanja jedno od najposećenijih mesta u Srbiji. Godine turizma i stotine hiljada ljudi  nisu uspeli da naruše njenu prirodnu lepotu. Sebično čuva ono što je autentično, spajajući tradiciju i turizam na zadivljujući način. U banju danas ljudi ne dolaze samo da bi se lečili, već u potrazi za odmorom u oazi tišine i netaknute prirode. Brojne kulturne manifestacije koje se ovde održavaju, naročito leti, privlače veliki broj posetilaca. Pored bogatog noćnog života, koji najviše privlači mlade, Sokobanja se može pohvaliti i brojnim drugim lokalitetima koji su interesantni. Tu su izletišta Sokograd, utvrđenje po kome je banja dobila ime, Lepterija, kao i banjski vidikovac. U blizini Lepterije nalazi se Bogorodica u steni i crkva Svete Marije.

tekst 2 bPosebno je interesantan restoran „Marko Polo“, koji se nalazi odmah ispod velike stene, na obali Moravice u kome jela srpske tradicionalne kuhinje, osvajaju čula onih koji ih bar jednom probaju. Na tri kilometra od Soko banje, nalazi se vodopad Ripaljka, prvi spomenik prirode proglašen 1948 godine. Nalazi se na 420 metara nadmorske visine. Posebno je intetesantan početkom proleća kada ima najviše vode, pa prizori koje stvara ostavljaju bez daha. U banji se nalazi i najstariji park napravljen u Srbiji krajem devetnaestog veka. Danas je to jedan od najlepših parkova u zemlji, koji krase izvanredno uređene površine i brojne nepravilno raspoređene staze za sve one koji žele da šetajući uživaju u najlepšem banjskom vazduhu. Ako tome dodamo da se iznad banje uzdiže mistična planina Rtanj, jasno je da je ono što se vidi na turističkim razglednicama samo delić nesvakidašnje lepote koje ovaj kraj krije u sokobanjskom okrilju.

Ostavite svoje mišljenje