Brojke koje treba pročitati dva puta

0

Jedno razvijeno drvo bora ili nekog drugog sličnog drveta ima površinu listova koja može da pokrije od 40 do 120 ari zemljišta kiseonikom, pa se tako za svako drvo može reći da je deo pluća naše planete. Da nema drveća Zemlja bi postala otrovna za sve nas. Udišući ugljen-dioksid i dajući nam, zauzvrat, kiseonik i jedno drvo ima izuzetan uticaj na životnu sredinu. Svako stablo u prirodi je bitno.

tekst 7nNeverovatan je podatak da četiri stabla bukve kroz sto godina mogu da obezbede jednom čoveku kiseonik za osamdeset godina života. Na godišnjem nivou svetske šume apsorbuju oko 119 milijardi tona ugljen-dioksida, dok atmosferi daju 86 milijardi tona kiseonika.

Znajući, uz to, da čovek bez vazduha može da izdrži samo 5 minuta, dragocenost koju dobijamo iz zelenih krošnji je neuporediva sa bilo čim.

Na žalost, često se na ulicama, u parkovima i šumama susrećemo sa panjevima posečenih stabala, koja su nekada i zbog, često nejasnog ili čak nepostojećeg valjanog razloga posečena. Nebriga, koja je očigledna, nosi sa sobom dalekosežne posledice i, po pravilu, dovodi do ekoloških katastrofa. Činjenica je da na zemlji ne postoji šuma u kojoj čovek svojim delovanjem nije narušio prirodni sklad. Čak i u Amazonske prašume koje su dugo bile zaštićene i sklonjene od dela ljudske ruke, ušle su drvoseče i uništili velike ekosisteme. Ubrzano nagomilavanje ugljen-dioksida u atmosferi, drastična promena klime i oštećenje ozonskog omotača, upravo su posledica nerazvijene svesti i nerazumnog ponašanja. Stravičan podatak govori da je od 1950.godine do danas iščezlo više od polovine šuma na planeti.

tekst 7Nicala su nova naselja, saobraćajnice, elektrane, toplane, industrijski pogoni, dok su šume u te svrhe sečene i uništavane. Zarad ekonomske koristi, nestajali su reke, potoci, livade, močvare, biljni i životinjski svet. Privreda se razvijala, a čistoća i kvalitet vode, tla i vazduha, odnosno životne sredine nestajali su usled toga i tako je nastao svojevrsni apsurd. Često ne shvatajući da upravo šume štite planetu od velikih materijalnih katastrofa i da je time i ekonomski značaj jedne šume veći od ekonomske dobiti radi koje je šuma posečena, ljudi su uništavajući šume svoj opstanak doveli u pitanje.

U našoj zemlji veliki problem predstavlja bespravna seča šuma, kao i nedovoljno razumevanje društva za značaj pošumljenih površina i svakog pojedinačnog drveta u gradskim sredinama. Tako, u brojnim gradovima Srbije raskošnih krošnji lipe, kestena ili nekog drugog drveća više nema. Stabla koja su u svom punom sjaju krasila ulice, pružala svežinu i hlad, ali i čuvala zdravlje su posečena. Nekada čak i da nastane parking. Zato i ne čudi izuzetno niska šumovitost koja u našoj zemlji iznosi oko 30% od ukupne površine, odnosno 2,7 miliona hektara je pod šumom, što je prilično nedovoljno. Idući od juga ka severu Srbije, procenat šumovitosti se smanjuje, pa tako on na jugu i Kosovu iznosi 40,9%, u središnjem delu Srbije 32,8%, dok je u Vojvodini najmanji i iznosi samo 6,6%.
Šumovitost po glavi stanovnika iznosi 0,3 ha što je, poredeći sa Rusijom u kojoj je 11,11 ha po stanovniku, Norveškom 6,93 ha, Finskom 5,91 ha ili Bosnom i Hrvatskom u kojima je 1,38 ha, zaista malo.

telst 7lŠumovitost po stanovniku u Beogradu iznosi 0,025 ha. Poređenja radi evo primera gradova koji svojim stanovnicima ne uskraćuju dovoljno kiseonika…

Moskva i njeni bulevari sa drvoredima, mogu da posluže kao primer svim ostalim gradovima. Šumovitost po stanovniku u ovom gradu iznosi 27 m². Moskva ima 96 parkova i 18 vrtova, uključujući i 4 botanička vrta, 100 km² šuma i 450 km² zelenih površina.

Ovo je izuzetno zelen grad, gledajući njegovu površinu i poredeći sa drugim velikim gradovima.

Recimo još i da zelenilo po glavi stanovnika u Njujorku iznosi 8,6 m², Londonu 7,5 m², a Parizu 6 m².
Poput ruske prestonice i austrijsku krase brojni parkovi, drvoredi i druge zelene površine. 51% površine Beča je pod zelenilom. Najveći bečki park ima površinu od 2400 hektara, dok Prater ima površinu od 600 hektara. Pod vinogradima u Beču je 700 hektara zemljišta. Politika ovog grada prema ekologiji i zaštiti životne sredine je jasna i precizna i donosi odlične rezultate. U Beču svaki novi stambeni blok umesto betonom, okružen je zelenim površinama, a o estetskom uređenju zelenila, parkova i drvoreda suvišno je pričati.

tekst 7aImajući u vidu da 50% kiše koja padne u šumu ostaje u njoj i da šume utiču na količinu i raspored padavina, površinsko, podpovršinsko i podzemno oticanje vode, kao i da na taj način šuma uspeva da naselja zaštiti od poplava, katastrofa kakvu su poplave 2014.godine donele našoj zemlji bila bi daleko manja da je procenat pošumljenosti bio veći. Mnogi naši gradovi ne bi stradali, niti bi bilo štete u onoj meri koju su pretrpeli.

Neprocenljiv značaj za očuvanje životne sredine ima povećanje površine pod šumama, jer su one činilac stabilnosti klimatskih elemenata i pojava, ali imaju veliki uticaj i na stabilnost svih ekosistema. Takođe, sprečavaju erozije zemljišta i klizišta i poboljšavaju njegovu plodnost i hranljivost.

Kako su šume čuvari biodiverziteta i genofonda od čijeg opstanka zavise brojne vrste biljaka i životinja, ne čudi što u šumama Srbije živi 80% našeg biodiverziteta.

Uz ovu, šume igraju bitnu ulogu u prečišćavanju vazduha od prašine i drugih čestica koje dospevaju u atmosferu. Recimo samo da bukova šuma površine 1 ha, može da primi 68 tona prašine i čađi, dok samo jedno stablo divljeg kestena može da zadrži 80 kg aerosola i 120 kg prašine godišnje. Četinarska šuma od 1 ha za godinu dana filtrira od 30 do 35 tona prašine, a lišćarska šuma iste površine od  50 do 76 tona.
Pored toga za dezifenkciju jednog manjeg grada dovoljan je 1 ha kleke koja godišnje emituje u atmosferu oko 30 kg materija sa baktericidnim dejstvom.

Šumsko zemljište pumpa milione tona vode u atmosferu, pa se time oslobađa vlaga koja se kondezuje u oblake i daje kišu.

tekst 7cJednako uspešno šume na najbolji i najjeftiniji način filtriraju ispravnu, kvalitetnu vodu za piće koja je danas sve deficitarnija.

Njihov značaj ogleda se i u zaštiti od buke, koja je postala sastavni deo savremenog načina života.

Upravljanje šumama u granicama održivosti, kao i obnova šuma pošumljavanjem značajno mogu smanjiti koncentraciju gasova i efekat staklene bašte u atmosferi. Samim tim umogome se doprinosi i borbi protiv klimatskih promena.

Po jednoj studiji objavljenoj u časopisu „Urbano i ekološko planiranje“, stanovnici Londona koji žive u ulici sa drvoredom koriste mnogo manje antidepresiva nego oni koji nemaju to zadovoljstvo, već su okruženi zgradama i drugom infrastrukturom. Razlog za ovo leži u činjenici da blizina zelenih površina, pozitivno deluje na ublažavanje stresa od gradskog života pa time predstavlja značajan izvor sreće.

Kako tvrde naučnici, u trenucima tuge, neraspoloženja i loših misli, najveću utehu može da pruži drvo, odnosno njegova raskošna krošnja.

Zato sadite drveće. Stara poslovica kaže: „Najbolje vreme da se posadi drvo bilo je pre dvadeset godina. Drugo najbolje vreme je sada“.

Ostavite svoje mišljenje