Zaštita geografskog porekla

0

Dugi niz godina po istom receptu ili istim procesom proizvodnje stvarate izuzetno kvalitetne proizvode. Želeli biste da svoje proizvode zaštitite, učinite ih prepoznatljivim i pokažete da su autentični. Oznaka geografskog porekla je idealno rešenje za Vas.

Zaštita oznake geografskog porekla ima za cilj da se zaštiti kvalitet i karakteristike proizvoda sa specifičnog geografskog podneblja, a koji su rezultat specifičnih prirodnih i ljudskih faktora, načina proizvodnje, pripreme i prerade proizvoda, primenjenih u strogo definisanom geografskom području. Proizvođači koji vekovima čuvaju ovakve proizvode od zaborava i uništenja, sa proverenim kvalitetom, ostvaruju čitav niz pogodnosti na tržištu. Zaštita i očuvanje ovih proizvoda je od nacionalnog značaja. Uticaj specifičnog podneblja i tradicionalni način proizvodnje, čine ih drugačijim od drugih.


Zaštita geografskog porekla, omogućava proizvođačima bolju prepoznatljivost i pozicioniranje na tržištu, zatim zaštitu od kopiranja, pa samim tim i višu cenu po kojoj će proizvod prodati. Za sve one koji žele da zaštite oznaku geografskog porekla, a ukoliko se prvi put ustanovljava oznaka, neophodno je da pokrenu postupak pred Zavodom za intelektualnu svojinu. Ovaj postupak može da pokrene svako domaće fizičko i pravno lice, njihova udruženja, privredne komore, opštine, državni organi, kao i strana fizička i pravna lica, ukoliko ispune određene uslove. Procedura za dobijanje oznake traje od godinu dana do dve godine. Prvo moraju da se definišu svojstva proizvoda koji potiče sa određenog područja, a onda se podnosi prijava. U prijavi se opisuje područje, ljudski faktor i znanja koja doprinose da taj proizvod ima poseban kvalitet. Zatim se pravi elaborat. To je dokument koji uspostavlja pravila za korišćenje oznake geografskog porekla i definiše korake i postupke za proizvođače koji žele da proizvod plasiraju na tržište.

Suštinu standarda za proizvod čini definisanje zajedničkih pravila proizvodnje, po kojima proizvod mora biti različit od proizvoda sličnih njemu. Takođe, podrazumevaju da na osnovu njih i proizvođač i potrošač mogu zaključiti koliko je dobra njihova primena. Pored toga, pravila moraju biti dostupna svim proizvođačima. Proizvodi sa zaštićenim geografskim poreklom velika su šansa za male, kvalitetne proizvođače, jer oni time postižu konkurentnost svojih proizvoda. Kada se jednom zaštiti geografsko poreklo proizvoda, traje neograničeno. Svake treće godine se produžava uz kontrolu kvaliteta. Srbija je zemlja sa velikim potencijalom kada su ovakvi proizvodi u pitanju. To je odlična mogućnost da se razviju male, ruralne sredine i stvore brendovi koji će biti prepoznatljivi u svetu. Zaštita geografskog porekla donosi mnoge prednosti proizvođačima i samom geografskom području sa koga potiču. Proizvodi se bolje vrednuju, jer se razlikuju od drugih sličnih proizvoda, pa se potražnja za njima povećava. Oni su, zahvaljujući korišćenju ekskluzivnog imena, zakonski zaštićeni od kopiranja, a u svim delovima proizvodnog sistema, ostvaruju veću vrednost.

Takođe, treba naglasiti da se putem zaštite geografskog porekla, stvaraju potencijali za turizam, jer se čuvaju naši stari običaji i pamte načini na koje su ljudi nekada stvarali. To je, naravno, direktno povezano sa razvojem sela i podsticanjem ljudi da ostaju u njima i privređuju na tradicionalne načine koji su se prenosili sa kolena na koleno. Pored prednosti za proizvođače, zaštita geografskog porekla donosi i brojne garancije za potrošače. Naime, ukoliko proizvod nosi oznaku geografskog porekla, potrošač je siguran da on potiče baš sa tog područja i da su njegove karakteristike vezane za način života i rada ljudi iz tog regiona. Takođe, potrošaču se garantuje i da proizvod poseduje izuzetan kvalitet, koji kontrolišu nezavisne organizacije. Inače, verifikovanje kvaliteta proizvoda sa određenog područja, najčešće i vrše upravo nezavisne organizacije.

Jedan od značajnih primera koliko je bitno zaštititi geografsko poreklo, je Ariljska malina, koja je poznata širom sveta, pa se s pravom Srbija smatra svetskom prestonicom ovog jagodičastog voća. Kada spomenemo malinu – izuzetno zdravo, ukusno voće, nazvano „crveno zlato“, prva asocijacija nam je Arilje i nepregledne poljane zasada maline. Kombinacija raznolikih karakteristika reljefa, klimatskih obeležja i guste mreže voda, stvara uslove u kojima plod maline dobija specifičan kvalitet i svojstva priznata od kupaca sa domaćeg i svetskog tržišta.

Pored povoljnih prirodnih uslova, spremnost poljoprivrednih proizvođača da prihvataju nove tehnologije gajenja ovog jagodičastog voća, omogućili su visoke prinose i zadivljujući kvalitet. Interesantno je spomenuti, da su prvi žbunovi maline u Srbiji zasađeni 1880 godine, kao ukrasne biljke po okućnicama i baštama imućnih ljudi. Robna proizvodnja maline počinje tek 1920 godine. Od nekada ukrasnih žbunova, danas smo dobili prepoznatljiv srpski brend. Malina je samo jedan od proizvoda koji su u našoj zemlji zaštićeni geografskim područjem. Pored nje, zaštićeni su i :

  • Futoški kupus;
  • Užička goveđa pršuta;
  • Leskovački domaći ajvar;
  • Petrovska klobasa;
  • Homoljski med;
  • Sjenički sir;
  • Sjenički sudžuk;
  • Pirotski kačkavalj;
  • Staroplaninski kačkavalj;
  • Sremski kulen;
  • Zlatarski sir.

Na žalost, postoje i određeni propusti kada je u pitanju zaštita geografskog porekla proizvoda. Naime, propustili smo priliku da šljivovicu zaštitimo kao srpski brend, jer su to pre nas uradili Česi. Pored toga, Prepečenicu Manastirku, zaštitili su Nemci, pa više nemamo mogućnost ni nju da registrujemo. To su bile dve velike prilike da se rakija, koja je srpsko nacionalno piće, geografski zaštiti i da postane priznat i poznat srpski brend u svetu.

Zato, ukoliko imate ideju šta bi proizvodili ili već proizvodite proizvode na tradicionalan način, koji se izdvajaju po kvalitetu, ovo je najbolji način da budete daleko ispred konkurencije, jer je zaštita geografskog porekla i značajno marketinško sredstvo.

Ostavite svoje mišljenje